Nöropazarlama nedir? Nöropazarlama örnekleri ve teknikleri
Dijital dönüşüm ile birlikte artan rekabet koşulları ve yeni iletişim kanalları pazarlama dünyasına farklı kapılar açtı. Dijital tüketiciler daha talepkâr hale gelirken şirketler bu talepleri dinlemek için interneti bir araç olarak kullanıyor. Tüketicilerin ihtiyaçlarını, isteklerini dinlemeyen markaları yok olmaya mahkum olurken yeni döneme uyum sağlayan markalar, müşterilerinin davranışlarını ve kararlarını anlamak için daha çok çaba sarf ediyor. İşte bu davranışları ve kararları insanların nasıl verdiği ve nasıl yönlendirilebileceği ile ilgili sorular pazarlama dünyasını hem pratikte hem de teoride dikkatini çekmeye başladı. Şirketler ile müşteriler arasındaki iletişimin değişmesi ile birlikte oluşturulan pazarlama stratejileri de derinden değişti. Günümüz dünyasında pazarlamacılar için en büyük zorluk daha az para harcarken daha iyi sonuçlar elde etmektir. Kim daha az para harcarken daha verimli sonuçlar elde etmeyi istemez?
Nöropazarlama Ne İşe Yarar?
Pazarlamacılar yeni ürün geliştirmek, olan ürünü iyileştirmek, reklam stratejileri ve kampanyalar oluşturmak için tüketicilerin geri beslemesine ihtiyaç duyarlar. Eskiden, tüketicilerin ihtiyaçlarını, beğeni ve isteklerini anlamak için anketleri veya sözel olarak yöneltilen soruları kullanıyorlardı. Ancak bu her zaman doğru ve güvenilir sonuçlar elde etmek için etkili bir yöntem değil. Nöropazarlama, pazarlamacılara ürün tasarımı, rengi, ambalajı gibi birçok konuda doğru seçimler yapmalarına olanak verdi. Çünkü nöropazarlamanın amacı tüketicilerin beyinleri üzerinden yapılan araştırmalar sayesinde satın alma davranışlarını incelemek ve edindikleri sonuçlar doğrultusunda en doğru satın alma koşullarını ortaya koymaktır.
Nöropazarlama Nasıl Oluşmuştur?
Pazarlama biliminde yeni sayılabilecek nöropazarlama alanı sinir bilimi, psikoloji, sosyoloji gibi diğer bilim dallarından da yararlanarak oluşturulmuştur. Fonksiyonel Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRI) gibi beyin tepkilerini ölçen medikal teknolojilerin kullanılmasıyla elde edilen veriler, pazarlama alanında kullanılır. Araştırmacılar MRI’ı tüketicilerin bir ürünü alırken karar verme süreçlerindeki beyin aktivitelerini ölçmede kullanıyor. Aynı zamanda bu süreçlerde beyinin hangi bölümünün aktif olduğunu görüntüleyebiliyorlar. Bu bakımdan nöropazarlama için sinirbiliminin pazarlamaya uygulanmış hali de diyebiliriz. Beyin görüntüleme ve tarama teknolojisi sayesinde deneylerde belirli bir ürün, paket, reklam veya pazarlama ögesine bakan deneklerin verdikleri tepkilere ve beyin aktivitesine bakılıyor. Denekler çoğu zaman beyinlerinin verdikleri tepkinin farkında olmadığı için bu verileri kullanmak anket, odak grupları vb. pazarlama araştırmalarından çok daha kesin ve net sonuçlar elde edilmesini sağlıyor. Nöropazarlama, ürünün renginin ne olması gerektiğinden ürün kutusunun sallandığında çıkan sesin tüketici üzerindeki etkisine kadar çok geniş kapsamda pazarlamacılara bilgi sağlıyor.
Ülkemizde özellikle son yıllarda hem üniversitelerde hem de özel kuruluşlarda nöropazarlama araştırmaları artmaya başladı. Devlet ve vakıf üniversitelerinde nöropazarlama araştırmaları için tüketici davranışları adı altında da kurulan laboratuvarlar var. Özel sektörün bu pazarlama şekli için ne kadar ilgili olduğuna dair somut bir veri olmamakla birlikte gün geçtikçe nöropazarlamaya olan ilgi artıyor.
